Kamu hukuku yüksek lisans mezunu ne iş yapar? “Diploma tek başına kader yazmaz” diyenlere sinir bozucu derecede dürüst bir yazı

En baştan açık konuşayım: Kamu hukuku yüksek lisansı pek çok kapıyı “tek başına” açmaz; doğru becerilerle desteklenirse ivme kazandırır, aksi halde özgeçmişte cilalı bir satır olarak kalır. “Mezun ol, devlet kapısında yerini al” masalını büyüten herkes, genç hukukçuların zamanını ve umudunu tüketiyor. Bu yazı, “Kamu hukuku yüksek lisans mezunu ne iş yapar?” sorusuna ezbere değil, piyasanın ve kamu örgütlenmesinin gerçekleri üzerinden cevap veriyor—ve kimi konfor alanlarını rahatsız etmeyi hedefliyor.

Hızlı cevap: Kamu kurumlarında uzman/uzman yardımcılığı ve düzenleyici kurum pozisyonları; yerel yönetimlerde hukuk ve mevzuat geliştirme; TBMM ve yüksek yargı çevresinde raportörlük/araştırma; üniversitede akademik yol (ARAŞ.GÖR. → doktora); STK ve düşünce kuruluşlarında insan hakları/iklim/şeffaflık projeleri; özel sektörde uyum (compliance), KVKK ve sürdürülebilirlik regülasyonu; rekabet ve kamu politikası analizi; kurumsal soruşturma/etik ve iç denetim.

Kamu hukuku yüksek lisans mezunu ne iş yapar? Klişenin ötesinde gerçek iş alanları

• Kamu kurumlarında uzmanlık: Bakanlıklar, düzenleyici-denetleyici kurumlar (enerji, iletişim, rekabet, kişisel veriler vb.). Mevzuat taslağı yazımı, etki analizi, ikincil düzenleme ve denetim süreçleri. Not: İlgili duyurular genelde sınav/dil şartı ister; yüksek lisans artı puandır, garanti değildir.
• Yerel yönetimler: Belediye/il özel idaresinde yönetmelik hazırlama, ihale-mevzuat uyum, çevre ve sosyal politika uygulamaları; performans ve şeffaflık raporları.
• TBMM ve yargı ekosistemi: Komisyonlara teknik destek, karşılaştırmalı hukuk araştırması, policy brief üretimi; yüksek yargı çevresinde raportörlük benzeri araştırma-analiz görevleri.
• Akademi: Araştırma görevliliği ve doktora; ders ve makale üretimi; kamu politikası laboratuvarlarında saha + veri odaklı projeler.
• STK ve düşünce kuruluşları: İnsan hakları, ifade özgürlüğü, iklim ve kent hakkı, bütçe izleme; gölge raporlar ve stratejik davalama.
• Özel sektörde uyum ve regülasyon: KVKK/GDPR uyumu, rekabet hukuku süreç desteği, ESG-uyum ve sürdürülebilirlik raporlaması, iş etiği ve iç soruşturma.
• Uluslararası projeler: Fonlu programlarda izleme-değerlendirme, mevzuat uyumlaştırma ve eğitim tasarımı.

Zayıf noktalar: Neden pek çok mezun hayal kırıklığı yaşıyor?

1) “Unvan” değil çıktı ekonomisi

İşveren, “yüksek lisans” etiketinden çok ne ürettiğinizi arar: düzenleyici etki analizi, politika notu, karşılaştırmalı tablo, dava strateji notu… Portföyünüzde bunlar yoksa unvan, ikna gücü taşımaz.

2) Sınav ve dil eşiği: Bariyer mi, bahane mi?

Kamu ilanları çoğu zaman sınav ve dil puanı ister. Bu bir bariyer; ama aynı zamanda piyasada “filtre.” Yüksek lisansı “bariyer atlamanın kısayolu” sanmak, yılgınlık doğurur. Strateji: çalışmayı erken başlatmak, alan odaklı kelime hazinesi ve mevzuat yazımı pratiğiyle ilerlemek.

3) Tecrübe paradoksu

“Tecrübesizleri kimse almıyor” cümlesi kısmen doğru. Çözüm: klinik bazlı projeler, açık veri kullanarak hazırladığınız raporlar, sivil alanda kısa dönem görevler ve somut yazı örnekleriyle paradoksu delmek.

4) Akademik enflasyon ve dar uzmanlık

Aynı başlık altında yüzlerce tez, ama politika üretimine dönüşmeyen içerikler… Bölüm adları değil, yöntem fark yaratır: nicel-nitel veri kullanımı, etki analizi, metin madenciliği ve karşılaştırmalı metodoloji.

Provokatif sorular: Tartışmayı ateşleyelim

• Kamu hukuku yüksek lisans mezunu ne iş yapar? sorusunu, “Hangi kamusal problemi ölçebilir, analiz edebilir ve çözüm tasarlayabilir?” sorusuna çevirmeye hazır mıyız?
• İdari yaptırımların gölgesinde büyüyen “uyum” sektörü, ceza güvencelerinin etrafından dolanan bir gölge ceza hukuku mu yaratıyor?
• Yerel yönetimlerde şeffaflık ve katılımcılık, vitrin raporlarıyla mı sınırlı kalıyor yoksa bütçede gerçek bir yeniden dağıtım yaratabiliyor mu?
• Akademide yayın baskısı, toplumsal etkiyi öldürüyor mu? Politikaya dokunmayan bilim, kamu hukukunun ruhunu ıskalamaz mı?

Yetkinlik haritası: Diplomanın kıymetini artıran somut beceriler

• Mevzuat tekniği ve sadeleştirme: Taslak madde yazımı, gerekçe, geçiş hükümleri; okunabilir metin üretimi.
• Düzenleyici Etki Analizi (DEA): Sorun tanımı → seçenekler → maliyet-fayda → gösterge seti.
• Uyum ve risk: KVKK, rekabet, kamu ihaleleri, çevre; kontrol listesi ve iç prosedür tasarımı.
• Veri okuryazarlığı: Açık veri çekme, temel istatistik, görselleştirme; iddia değil kanıt sunma.
• Politika yazımı: 2–4 sayfalık policy brief, karar verici odaklı net öneriler.
• İletişim: Sözlü savunma, paydaş toplantısı, çatışma çözümü; hukuk dilini topluma tercüme etme.

Sektörel mini senaryolar

• Belediye: Kent içi ulaşım düzenlemesi için DEA raporu hazırlayıp ölçülebilir hedefler koymak.
• Uyum birimi: KVKK uyum yol haritası, envanter ve ihlal müdahale prosedürü tasarlamak.
• TBMM: Komisyon için karşılaştırmalı metin hazırlayıp muhalefet/iktidar şerhlerine veri sağlamak.
• STK: İfade özgürlüğü alanında vaka haritası çıkarıp stratejik davalama dosyası oluşturmak.
• Düzenleyici kurum: İkincil düzenleme taslağı ve etki ölçüm metodolojisi geliştirmek.

Kariyer planı: Rafine adımlar

1. Odak alan seç: (ör. kişisel veriler, rekabet, çevre, yerel yönetimler). Dağınık CV, güçlü bir nişi boğar.
2. Portföy üret: Bir policy brief, bir DEA özeti, bir karşılaştırmalı tablo. Hepsini erişilebilir dille.
3. Sınav-dil takvimi çıkar: Tarihleri geriye doğru planla; haftalık hedef ve deneme disiplini kur.
4. Ağ kur: İlgili alanın profesyonelleriyle kamusal etkinlik/çalıştaylarda kısa ve içerikli temas.
5. Mentorluk ve geri bildirim: Metinlerini okut, acımasız edit iste; kötü metinler kariyer yavaşlatır.
6. Uluslararası okuryazarlık: En az bir yabancı dilde mevzuat okuma akıcılığı; özet çıkarma pratiği.

Yanılgıları kıralım

• “Yüksek lisans = kadro” değil; beceri + çıktı + sınav üçlüsünü tamamlayan kaldıraç.
• “Kamu = tek rota” değil; özel sektörde regülasyon ve uyum, kamu hukuku okuryazarlığına muhtaç.
• “Tez = iş” değil; tezini politika ürünlerine (özet, infografik, tavsiye) çevirmediysen sadece referans.

Son söz: Kamu hukuku uzmanı, gücün “nasıl”ını değiştirir

Kamu hukuku yüksek lisans mezunu ne iş yapar? En iyi cevap şu: Gücün kullanımını daha hesap verebilir, şeffaf ve ölçülebilir kılar. Bunu yapabilmek için unvana değil, kanıta dayalı metinlere, ölçülebilir önerilere ve sağlam iletişime yaslanmak gerekir. Diploma vitrindir; içerik sizsiniz. Şimdi top sizde: Kendi alanınızı seçip ilk policy brief’inizi ne zaman yayınlıyorsunuz?